عمل پیوند قلب زمانی انجام می‌شود که درمان دارویی برای بهبود نارسایی قلب و دیگر بیماری‌های قلبی جوابگو نباشد. عمل پیوند این عضو، به این صورت است که قلب فرد اهدایی جایگزین قلب بیمار می‌شود. از عمل‌های خطرناک و سخت بشمار رفته و همچنین برای انجام آن نیاز به بررسی فاکتور‌‌های متفاوت و آزمایشات مختلف است. در این مقاله به بررسی نحوه عمل و نکات آمادگی قبل عمل و همچنین فعالیت‌های مجاز و غیر مجاز بعد از جراحی پرداختیم.

علت نیاز به عمل پیوند قلب

اگر فردی دچار نارسایی یا بیماری‌های حاد قلبی باشد که توسط انواع روش‌های دارویی با بهبود رو به رو نشده و سلامت بیمار به مخاطره بیفتد، بهترین و آخرین روش درمان، پیوند قلب است.

پیوند قلب آخرین راه درمان بیماری‌های حاد قلبی
پیوند قلب آخرین راه درمان بیماری‌های حاد قلبی

چه بیماری هایی نیاز به پیوند قلب دارند؟

بیماری کرونری قلب

این بیماری در واقع همان تجمع پلاک و چربی در سرخرگ است که باعث انسداد عروق خون‌رسان به قلب می‌شود. در صورتی که درمان دارویی و استنت در بهبود بیماری تأثیر نداشته و قلب آسیب دیده باشد، از پیوند قلب برای درمان استفاده می‌کنند.

کاردیومیوپاتی

به علت ضخامت دیواره قلب، این عضو حیاتی دچار ضعف می‌شود و قلب آسیب شدیدی می‌بیند.

بیماری‌ های مادرزادی قلب

نوزاد در زمان تولد ممکن است، دارای نارسایی قلب یا سایر بیماری‌های قلبی باشد. در صورتی که درمان‌های دارویی در روند بهبود تأثیر نداشته باشد از این عمل کاربردی برای درمان استفاده می‌کنند.

بیماری‌ های دریچه قلب

در صورتی که هریک از چهار دریچه قلبی دچار آسیب شده باشند.

موارد مهم قبل از پیوند قلب

برای این جراحی مهم نکات و اقدامات بسیار مهمی وجود دارند که باید همه افراد کاندید پیوند قلب آنها را بشناسند و انجام دهند. این موارد قبل از عمل نیز توسط جراح و متخصص قلب و عروق گفته خواهد شد که باید بسیار جدی گرفته شود.

  1. انجام آزمایش خون برای بررسی گروه خونی و عفونت‌های بدن و همچنین آزمایش کلیه و کبد باید انجام شود.
  2. آزمایشات قلبی مانند الکتروکاردیوگرام و نوار قلب برای بررسی ابعاد قلب و ضربان قلب و گرفتگی‌های عروق کرونری.
  3. بررسی وجود بیماری سرطان در بدن فرد با انجام تست‌های مخصوص.
  4. در صورتی که اولویت نیاز به جراحی پیوند قلب برای بیمار مشخص شد، فرد اهدایی باید تطابق پیدا کند تا مشخص شود که هیچگونه مورد ناخوشایندی برای بیمار به وجود نمی‌آید. در مرحله نهایی پیوند قلب برای بیمار صورت می‌گیرد.

مراحل انجام پیوند قلب چیست؟

برای انجام عمل پیوند قلب نیز آزمایشات ذکر شده در متن مقاله از بیمار گرفته می‌شود که میزان سلامتی جسمی را تحت بررسی قرار دهند، همچنین سابقه بیماری‌های زمینه‌ای نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد و گروه خونی مشخص می‌شود.

پیدا کردن گزینه اهدایی که به شرایط خونی بیمار بخورد و تطابق داشته باشد مهم‌ترین مورد در این جراحی است. این قلب اهدایی از افرادی که دچار مرگ مغزی شده‌اند، انتخاب می‌شود.

در طول عمل، فرد به بیهوشی کامل می‌رود و قفسه سینه شکافته شده و قلب معیوب از بدن خارج می‌گردد و بعد از آن با دستگاه بای پس قلب و ریه، جریان خون برقرار می‌شود، سپس قلب اهدایی جایگزین قلب خارج شده، می‌شود و عروق خونی به آن متصل میگردد. بعد از آن قفسه سینه را می‌بندند. بعد از عمل پیوند قلب، گیرنده باید یک هفته در بیمارستان بستری باشد که از سلامتی کامل فرد مطمئن شوند.

مراقبت‌ های بعد از عمل پیوند قلب

بعد از انجام عمل پیوند قلب لازم است، گیرنده قلب به مدت 7 روز تحت نظر بیمارستان باشد. در این بازه زمانی 24 ساعت اولیه بسیار مهم است که بدن، قلب را پس نزند و عوارضی نداشته باشد.

لازم است به فواصل زمانی معین برای چکاپ به پزشک متخصص خود مراجعه کنید و آزمایشاتی مانند آزمایش خون و پرتو ایکس و نوار قلب را انجام دهید.

یکی از مواردی که در این نوع جراحی بسیار نگران کننده است، پس زدن قلب اهدایی می‌باشد. برای جلوگیری از پس زدن قلب لازم است، داروهای تجویزی توسط پزشک را مصرف کنید.

عمل پیوند قلب برای چه کسانی مناسب نیست؟

  • افراد مسن یا افرادی که بیش از 65 سال سن دارند.
  • افرادی که دارای بیماری خاصی هستند و ممکن است با عمل پیوند قلب زندگیشان به خطر بی‌افتد.
  • بیمارانی که دارای بیماری گرفتگی عروق کرونری محیطی هستند.
  • افرادی که به سرطان دچار بوده یا سابقه ابتلا به این بیماری را داشته اند.
  • افرادی که سیگار مصرف می‌کنند و شرب خمر دارند، در صورتی که توانایی ترک آن را ندارند، این عمل توصیه نمی‌شود.

خطرات و عوارض عمل پیوند قلب

  • ایجاد لخته خون در قلب و عروق کرونری.
  • سکته مغزی و آسیب‌های شدید مغزی به علت نرسیدن خون و اکسیژن به مغز (آسیب مغزی آنوکسی).
  • پس زدن قلب، یعنی سیستم ایمنی بدن این عضو اهدایی را یک جسم خارجی تشخیص دهد و به آن حمله کند.
  • در صورتی که قلب اهدایی در بدن درست کار نکند و عمل ناموفق شود.
  • احتمال به وجود آمدن واسکولوپاتی آلوگرافت قلب، به این معنی که شریان خون‌رسان به قلب باریک شده و به میزان کافی خون در اختیار عضلات قلب برای پمپاژ قرار نگیرد.
  • برای جلوگیری از پس زدن قلب، داروهایی تجویز می‌شود که سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند که این عامل باعث بروز عفونت بدن و همچنین چاقی و مشکلات کلیوی می‌شود.

در صورتی که هر یک از این مشکلات بعد از عمل پیوند برای فرد به وجود آید، باید بدانید که همه آنها قابل درمان هستند. در صورت پاسخ ندادن به درمان، لازم به عمل پیوند قلب مجدد است. توصیه می‌شود برای بهبودی کامل و درمان بیماری‌های قلبی به بهترین جراح و متخصص قلب و عروق مراجعه کنید.

مراقبت های تغذیه‌ ای بعد از پیوند قلب

بعد از عمل پیوند قلب داشتن رژیم غذایی مناسب و انجام ورزش تاثیر زیادی در بهبودی و کاهش عوارض این عمل سنگین برای بیمار را دارد.

  • خوردن حداقل 5 وعده میوه و سبزیجات
  • مصرف گوشت بدون چربی و مصرف بیشتر ماهی
  • مصرف نان سبوس‌دار و استفاده از غلات در رژیم غذایی
  • استفاده از غذاهای فیبر‌دار
  • استفاده از لبنیات و شیر کم‌چرب برای تامین کلسیم کافی برای بدن
  • کاهش مصرف نمک و سدیم برای جلوگیری از ابتلا به فشار خون بالا
  • کاهش کلسترول غذا و عدم استفاده از غذاهای پرچرب
  • عدم مصرف سیگار، دخانیات و مشروبات الکلی
  • کاهش مصرف قهوه و کافئین
  • نوشیدن میزان کافی آب برای هیدراته بودن بدن
  • استفاده از رژیم غذایی توصیه شده توسط پزشک
  • انجام ورزش روزانه مانند پیاده روی و شنا و تمریناتی با فشار کم به بدن که توسط پزشک توصیه می‌شود.
سمت راست کمترین امتیاز و سمت چپ بیشترین امتیاز است.
[تعداد امتیازها 1 عدد و میانگین امتیازها 5]